Bazal metabolizma enerjisi kişinin gün içerisinde yaptığı fiziksel aktiviler haricinde yer alan ve vücudun kendi fizyolojik olaylarını gerçekleştirebilmek adına yaktığı enerji anlamına gelmektedir. Vücudun yaktığı bu enerjinin büyüklüğü ile doğru orantılı olarak bazal metabolizma hızı hesaplama işlemi gerçekleştirilebilmektedir. Vücut hızı normal bir şekilde çalışan bir kişinin bazal metabolizma enerjisi yaklaşık olarak %70 civarında seyretmektedir.

Bazal Metabolizma Enerjisi Ne Demek

Bir bireyin yemek tüketimini gerçekleştirdikten 12 saat sonra vücudun kendi devinimini gerçekleştirebilmesi için yaktığı enerjiye bazal metabolizma enerjisi denmektedir. Bazal metabolizma enerjisinin devreye girmesi için bireyin her hangi bir aktivite bulunmaması ve genelde yatar pozisyonda kalması gerekmektedir. Bu da uyku durumu ile örtüşmektedir. Bazal metabolizma enerjisi kişinin bilinçli bir şekilde yaptığı hareketler doğrultusunda gerçekleşen ve alınan besin değerlerinin yüksek olması ile birlikte harekete geçen bir enerji çeşididir. Kişinin günlük enerji akışının bir bölümünü karşılayan sindirim faaliyetleri bazal metabolizma enerjisi kapsamına girmemektedir.

Bazal Metabolizma Enerjisinin Hesaplanması

Normal şartlarda bir bireyde bazal metabolizma hızının ölçülebilmesi için kalorimetre yardımı ile birlikte yapılan ve kişideki oksijen harcaması dikkate alınarak ölçülen ve karar verilen bu hız hesaplaması kabul görmüş bir kaç formül ile de hesaplanabilmektedir. Harris Benedict isimli bir bilim insanının ürettiği bu formül dünya çapında kabul görmüş ve bazal metabolizma hızının hesaplanmasında bireylere bir araç olarak sunulmuştur. Bu formülün dışında kullanılmakta olan diğer formüllerin kullanılabileceği seçenekler arasında Schofield denklemi ve Dünya Sağlık Örgütü denklemleri de yer almaktadır. Bu denklemler üzerinden bir bireyin hesaplanan değerinin büyüklüğü metabolizmadaki hızın da seviyesini göstermektedir. Formüller üzerinden yapılacak olan işlemler 18 yaşını doldurmuş olan yetişkin bireylerde net sonuçlar verebilmektedir.

Dünya Sağlık Örgütü Bazal Metabolizma Hesaplama Formülü

Dünya Sağlık Örgütü tarafından geliştirilen ve en basit hesaplama araçlarından biri olan bu yöntem diğer denklemlere oranla oldukça basittir. Sağlık kurumlarında zaman kaybının yaşanmaması için bu yöntemlere sanal ortamlar üzerinden ulaşmak ve ufak bir hesaplama işlemi ile birlikte bazal metabolizma hızını öğrenmek mümkündür. Bu denklemin vermiş olduğu sonuçlar yüzeysel bakıldığı zaman doğru sonuçlara yakın bir etki gösterse de Harris Benedict denklemine oranla yanıltıcı sonuçlar da verebilmektedir. Hesaplama sırasında bireyin yalnızca cinsiyeti ve kilosu baz alındığı için bazen doğru sonuçları vermeyebilmektedir. Bazal metabolizma hızının hesaplanmasında Dünya Sağlık Örgütünün kullandığı denklem;

Kadınlarda; kilox24x0.95 cal

Erkeklerde; kilox24x1 cal şeklindedir.

Harris Benedict Bazal Metabolizma Hesaplama Denklemi

Francis Gano Benedict ve James Arthur Harris tarafından 1919 senesinde bulunan bu denklem bu zamana kadar dünya üzerinde gerçeğe en yakın olarak veri veren denklem olarak bilindiğinden ötürü en çok tercih edilen hesaplama yöntemi de budur. Kalorimetre aracılığı ile ölçülen bu denklem türünde kilo, cinsiyet, boy ve yaş kriterlerinin yer aldığı görülmektedir. Bazal metabolizma hızının hesaplanmasında Harris Benedict denklemine göre;

Kadınlarda; 6551+(9.563xkilo)+(1.85xboy)-(4.676xyaş(yıl bazında))

Erkeklerde; 66.5+(13.75xkilo)+(5.003xboy)-(6.775xyaş(yıl bazında)) şeklinde bir hesaplama işlemi görülmektedir.

Schofield Bazal Metabolizma Hesaplama Denklemi

Alternatif bir hesaplama yöntemidir. Kullanılan denklem yaş aralığına göre belirlenmektedir. Buna göre kişi;

  • 15 ve 18 yaş aralığında ise; erkeklerde 17,6xkilo + 656, kadınlarda 13,3xkilo + 690
  • 18 ve 30 yaş aralığında ise; erkeklerde 15,0xkilo + 690, kadınlarda 14,8xkilo + 485
  • 30 ve 60 yaş aralığında ise; erkeklerde 11,4xkilo + 870, kadınlarda 8,1xkilo + 842
  • 60 ve üstünde ise; erkeklerde 11,7xkilo + 585, 9,0xkilo + 656 şeklinde hesaplanmaktadır.

Bazal Metabolizma Hızı Hesaplama

Yorum Yap