Çölyak hastalığı

colyak

Çölyak hastalığı nedir?

Çölyak; genetik bir rahatsızlık olup, çevresel faktörlerin de etkisiyle ortaya çıkar. Gluten emilimini sağlayan enzimin eksikliğinden dolayı, besinlerden alınan gluten ince bağırsaklardan emilemez. Yatkınlığı olan kişilerde glutenli besinlerin tüketilmesiyle zaman içinde, ince bağırsaklarda emilimden sorumlu villusların yapısında değişimler, bozulmalar olur. Besinler emilemeden vücuttan ishal yoluyla atılır. Böylece vücut için gerekli besin öğeleri de emilemeden atılmış olur. Bu da; vitamin-mineral eksikliğine bağlı rahatsızlıklar, osteoporoz (kemik erimesi), allerji, anemi (kansızlık) gibi hastalıklara yakalanma ihtimalini arttırır. Hem otoimmün hem de sindirim sistemiyle ilgili bir rahatsızlık olarak değerlendirilebilir.

Verdiği belirtilerden dolayı başka hastalıklarla karıştırılabilir, ancak kesin tanı bir gastroenterologca, kan tahlili ve bağırsak biyopsisiyle konur. Çocuklarda; kronik ishal, büyüme geriliği, karın şişliği, demir eksikliği gibi belirtiler gösterir. İlerleyen yaşlarda boy kısalığı, kansızlık, kemik zayıflı, nedeni belli olmayan karaciğer hastalığı gibi değişik belirtilerle ortaya çıkabilir. Bir ameliyat, çocuk doğumu, hamilelik, virüslere bağlı bir enfeksiyon ya da stres yaratan bir durum sonucu ortaya çıkabileceği gibi, bunlar olmadan da görülebilir. Tanı geç konursa hasar artar.

Tek tedavi yöntemiyse diyettir. Ortaya çıkmasını geciktirmek için dikkat edilmesi gereken ilk nokta anne sütüyle beslenmedir. Buğday ve benzeri tahıllar beslenme listesine olabildiğince geç girmelidir. Arpa, buğday, çavdar, yulaf gibi glutenli besinler tüketilmemeli, temel besin gruplarından glutensiz olanlar yeterince alınmalıdır. İçerisinde gluten olan besinlerle temas eden yiyecekler, çatal, kaşık gibi araç gereçler dahi kullanılmamalı, dikkatli olunmalıdır. Yutdışında gluten emiliminden sorumlu enzim hakkında araştırmalar yapılmakta olduğu bilinmektedir. Dışarıdan eksik olan enzim verilerek hastalığa alternatif bir tedavi bulunması söz konusudur. Yaşam koşullarını dikkate aldığımızda bir çölyak hastası için oldukça zorlu bir süreç işlemekte olduğundan, ilerleyen zamanlarda tedavi yöntemine böyle bir seçeneğin eklenmesi sosyal hayat ve yaşam kalitesi açısından hastaları epey rahatlatacağa benzer.

Konu çölyak olduğunda bilinçli ebeveyn olmak ve bilinçli çocuklar yetiştirmek de daha büyük bir önem kazanmakta. Zira hastalığın tespit edildiği çocukların beslenmesi ayrı bir sistem gerektirdiğinden, anne-babaların çocuklarını okulda ve sosyal hayatlarında karşılaşacakları zorluklara ve beslenmelerinde uymaları gereken kurallara karşı iyi bir bilgilendirmeden geçirmeleri gerekli. Ayrıca çocukların öğretmenleri de bu konuda aydınlatılmalı.

Çölyak hastalığı

Yorum Yap